SALNAME (YILLIK)

SALNAME (YILLIK)

ABONE OL
21 Şubat 2021 13:47
SALNAME (YILLIK)
1

BEĞENDİM

ABONE OL

Bu hafta, tam 140 yıl önceki, 1881 yılındaki bir salnameden (Yıllık) aldığım ve o tarihte yazarının “Matbaanın küçüklüğü ile beraber me’mûrinin bu fakirden ibaret olması ve derdesti ta’b pek çok evrak ve defatir bulunması cihetiyle iş bu salnamenin ihracı bu mikdar teehhür etmişdir. Mukaddime i’tizâr olunduğu veçhiyle imlâ’ ve sâirece bazı hatâiyyât olabilmesi de birinci defası olduğundan nezd-i erbab-ı mütalaada kârin-i müsamaha olacağı ümidindeyiz” diyerek ince bir dille eksiklikler için özür dilediği bu yıllıktan Keban ile ilgili bazı bölümleri vermek istiyorum.

1881 (H.1298) tarihli bu salnameye göre, Arguvan, Hasan Çelebi, Ebu Tahir, Hekimhanı, Ergani, Ayvalıdere, Palu, Eğil, Çüngüş, Çermik, Ergani’nin yönetsel olarak bağlı olduğu Keban’da o tarihte Osman Efendi adlı bir öğretmen’in görev yaptığı ve 25 öğrencinin öğrenim gördüğü bir mekatib-i Rüşdiye (Ortaokul) olduğu, 3 mahallesi ve bu mahallelerde kısaca merkezde 401 ev bulunduğu ve 36 Rum, 37 Protestan, 231 Ermeni, 298 Müslüman toplam 602 kişinin kent içinde yaşadığı belirtiliyor. 30 ayrı köyünün olduğu, köylerde de, 1316 haneden oluşan köylerinde, azınlıklarla birlikte toplam 2.472 kişinin yaşadığı belirtiliyor.

Keban’da 1 hükûmet konağı, 1 hapishane, 1 menzilhane (hayvan değiştirilen yer ya da konak yeri), 1 ihtisaphane (Belediye hesapları), 1 kalhane (maden eritme evi),  1 kütüphane, 10 cami-i şerif, 1 ortaokul, 2 mescid-i şerif, 2 hücre, iki ilk okul, 4 türbe-i Şerif, 2 tekye-i şerif, 102 dükkan, 23 Emtia (Ticaret malı), 1 Ambar, 73 çeşme, 717 bahçe, 433 bağ, 223 kavaklık, 2 söğütlük, 2 dutluk, 4 mişmişlik, 122 sebzelik, 25 bostanlık, 2 hamam, 7 kahvehane, 3 fırın, 47 ahır, 328 samanlık, 7 buğday dingi, 3 pirinç dingi, 11 değirmen, 135 arsa, 158 köm, 25 meyhane, 1 boyahane, 4 bezirhane (tohum ve yağ evi), 5 yünhane, 8 kovanlık, 5 cihrelik (sığınma yeri), 9695 tarla, 470 harman yeri, 56 mera, 5 kilise, 3 azınlık mektebi, 1 kar kuyusu, 24 Müslüman ve 2 azınlık mezarlığı bulunmaktaymış.

Ayrıca Abdülhamit Bey adında 1 jurnal emini, 2 kol vekili ve birinin adının Ali Efendi olduğu 3 muavini, 10 neferat (er) olmak üzere toplam 16 kişilik bir süvari (atlı) sınıfı ve 1 kol vekili, 2 muavini, 20 neferat (er) olmak üzere 23 piyade sınıfı asker olmak üzere toplam 39 kişilik de bir yerleşik asker sayısı bulunmaktaymış. (Asakir-i zaptiye heyeti)

Kaymakam Mehmet Naim Efendi, Naib (Başkan Vekili) Mustafa Fehmi Efendi ve Mal müdürü Ahmet Hamdi Efendi, Tahrirat Katibi Fehmi Efendi, Tapu Katibi Osman Nuri Efendi, Sandık Emini Şevket Efendi 1881 de görev yapan ilçe yöneticileri. İlçe Yönetsel Meclisi üyeleri ise Şevki Efendi, İsmail Efendi, Memas Ağa adlı Kebanlılar.

Mahkeme ise, Reis Naib Efendi başkanlığında ve Müderrisden Mecidi 5 Mustafa Efendi, Mardiros Efendi adlı iki yargıç da üyelik yapmakta, yazı işleri müdürlüğü İsmail Efendi ve Sorgu Yargıçlığı da Müstasnik (Sorgu Yargıcı) Süleyman Efendi adlı kişilerden oluşmaktaydı.        Bu bidayet mahkemesi olarak günümüz Türkçesiyle İlk derece mahkemesi olarak yargılama yapmaktaydı.

Belediye Başkanının adı Abdullah İbret Efendi, üyelerin adları Oruçoğlugilden Hüseyin Ağa, Markar Ağa, Serkis Ağa ve yazı işleri müdürü Mehmet Hilmi Efendi, Sandık Emini de Agop Ağa’dır.

Kaynak:

Fırat Üniversitesi Tarih Bölümü eserleri

Elazığ Halk Kütüphanesi

 

 

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.